ລະວັງພະຍາດທີ່ມາກັບອາກາດຮ້ອນ

162

ທຸກມື້ນີ້ສະພາບອາກາດຢູ່ບ້ານເຮົານັບມື້ຮ້ອນຂຶ້ນຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລະ ອາກາດທີ່ອົບເອົ້າແບບນີ້ ມັກຈະເປັນບໍ່ເກີດຂອງພະຍາດຫຼາຍຊະນິດ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພະຍາດທີ່ມາກັບອາກາດຮ້ອນໂດຍກົງ ຫຼື ພະຍາດທີ່ເກີດຈາກອາຫານທີ່ມີເຊື້ອພະຍາດປົນເປື້ອນຢູ່ນຳ ເຊິ່ງຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບພະຍາດຕ່າງໆທີ່ພົບເຫັນຕະຫຼອດໃນອາກາດຮ້ອນເພື່ອໃຫ້ລະວັງ ແລະ ປ້ອງກັນ ມີດັ່ງນີ້:

• ພະຍາດອາຫານເປັນພິດ: ສາເຫດສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເກີດມາຈາກເຊື້ອພະຍາດຈາກການກິນອາຫານທີ່ບໍ່ສະອາດ ເປັນຕົ້ນແມ່ນອາຫານທີ່ບໍ່ໄດ້ແຊ່ໄວ້ໃນຕູ້ເຢັນ ແລະ ອາຫານທີ່ເຮັດໄວ້ເປັນເວລາດົນ ເຊິ່ງເດັກນ້ອຍ ແລະ ຜູ້ເຖົ້າຈະມີໂອກາດສ່ຽງສູງ ໂດຍອາການຂອງພະຍາດນີ້ມັກຈະເກີດພາຍໃນ 2 – 6 ຊົ່ວໂມງ ຫຼັງຈາກກິນອາຫານທີ່ປົນເປື້ອນ ແລະ ຈະມີອາການໄຂ້, ເຈັບທ້ອງ, ເຈັບຫົວ, ປວດຮາກ, ຖອກທ້ອງ ບາງຄັ້ງອາດຈະມີອາການເຈັບປວດຕາມຕົນຕົວຮ່ວມນຳ ຖ້າມີການຖ່າຍໜັກຫຼາຍກໍຈະເກີດອາການຂາດນ້ຳ ແລະ ເກືອແຮ່ໃນຮ່າງກາຍ ສົ່ງຜົນໃຫ້ຮ່າງກາຍອ່ອນເພຍ ເຊິ່ງວິທີປ້ອງກັນທີ່ດີ ຄື: ຄວນກິນອາຫານທີ່ສະອາດ, ປຸງແຕ່ງສຸກໃໝ່ໆ ແລະ ບໍ່ຄວນກິນອາຫານທີ່ເກັບຄ້າງຄືນໄວ້ດົນເພື່ອປ້ອງກັນການຮັບເຊື້ອພະຍາດ.

ຖ້າມີອາການໃນໄລຍະທຳອິດ ຄວນໃຫ້ຄົນເຈັບດື່ມນ້ຳ ຫຼື ອາຫານແຫຼວຫຼາຍໆ ເຊັ່ນ: ນ້ຳເຂົ້າ, ແກງຈືດ ແລະ ນ້ຳເກືອແຮ່ ຫ້າມກິນຢາເພື່ອໃຫ້ເຊົາຖ່າຍ ເພາະຈະເປັນການກັກເຊື້ອພະຍາດໃຫ້ຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ ຖ້າອາການບໍ່ດີຂຶ້ນຄວນຟ້າວນຳໄປໂຮງໝໍ ເພາະຖ້າເກີດການສູນເສີຍນ້ຳໃນຮ່າງກາຍຫຼາຍອາດຈະເຖິງຂັ້ນຊ໋ອກຈົນເສຍຊີວິດໄດ້.

ທາງທີ່ດີຄວນລ້າງມືໃຫ້ສະອາດກ່ອນປຸງແຕ່ງ ແລະ ກິນອາຫານ ຫຼື ໃນເວລາທີ່ຈະປະສົມນົມໃຫ້ເດັກຕ້ອງໃຊ້ນ້ຳຕົ້ມທີ່ສະອາດ ແລະ ຄວນງົດອາຫານປະເພດສຸກໆດິບໆ ເຊັ່ນ: ລາບ, ກ້ອຍ ແລະ ອື່ນໆ.

• ພະຍາດຖອກທ້ອງ: ເປັນພະຍາດທີ່ຕິດຕໍ່ກັນທາງອາຫານ ແລະ ນ້ຳ ເກີດຈາກເຊື້ອພະຍາດໂປຣໂຕຊົວ ແລະ ໜອນພະຍາດ ເຊິ່ງເຊື້ອພະຍາດເຫຼົ່ານີ້ສາມາດຕິດຕໍ່ກັນໄດ້ໂດຍການກິນອາຫານ ຫຼື ດື່ມນ້ຳເຂົ້າໄປ, ອາການຈະສະແດງອອກໂດຍການຖ່າຍໜັກເປັນນ້ຳ ຫຼື ຖ່າຍເປັນມູກປົນເລືອດ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປມັກຈະຮາກໄປພ້ອມ,ຄວາມຮ້າຍແຮງຂອງອາການຈະແຕກຕ່າງກັນໄປ ບາງຄົນອາການອາດຈະມີພຽງໜ້ອຍດຽວ ແຕ່ສຳລັບບາງຄົນອາດຈະຮ້າຍແຮງ ເມື່ອເຫັນວ່າອາການບໍ່ດີຂຶ້ນກໍຄວນພາໄປໂຮງໝໍທັນທີ.

• ພະຍາດຕັບອັກເສບຊະນິດ A: ໂດຍທົ່ວໄປຈະຕິດຕໍ່ກັນຈາກຄົນສູ່ຄົນ ເຊິ່ງມາຈາກການປົນເປື້ອນຢູ່ກັບນ້ຳ, ນ້ຳກ້ອນ, ໝາກໄມ້ ຫຼື ປະເພດອາຫານທີ່ບໍ່ຜ່ານການປຸງແຕ່ງໃຫ້ສຸກດີ, ອາການທີ່ເຫັນຈະເປັນໄຂ້, ປວດຕົນຕົວ, ຮາກ, ບໍ່ສະບາຍທ້ອງ, ຈາກນັ້ນ, 2 – 3 ມື້ ຈະມີອາການຕົວເຫຼືອງ, ຕາເຫຼືອງ ພະຍາດນີ້ຈະບໍ່ຄ່ອຍສະແດງອາການ ຫຼື ເປັນແຕ່ 1 – 2 ອາທິດ ໃນກໍລະນີທີ່ເປັນຮ້າຍແຮງກໍອາດຈະເປັນຫຼາຍເດືອນ.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ເຊື້ອພະຍາດຕັບອັກເສບ A ຈະຕາຍເມື່ອຖືກຄວາມຮ້ອນ ໂດຍການປຸງແຕ່ງອາຫານໃນອຸນຫະພູມ 85 ອົງສາ ຢ່າງຕ່ຳ 1 ນາທີ ວິທີໃນການປ້ອງກັນຄືການສັກຢາວັກຊີນ.

• ພະຍາດລົມແດດ ( Heat Stroke ): ເປັນພະຍາດໃນອາກາດຮ້ອນທີ່ອັນຕະລາຍ ແລະ ເປັນຕາຢ້ານທີ່ສຸດ ເພາະເກີດຈາກການໄດ້ຮັບຄວາມຮ້ອນຫຼາຍເກີນໄປ ບໍ່ວ່າຈະເປັນການອອກກຳລັງກາຍ ຫຼື ຢູ່ໃນສະພາບອາກາດທີ່ຮ້ອນແຮງເປັນເວລາດົນ. ພະຍາດນີ້ອາດຈະເກີດຂຶ້ນກັບຜູ້ທີ່ມີຮ່າງກາຍແຂງແຮງ ເພາະມັນຈະເຮັດໃຫ້ອຸນຫະພູມຂອງຮ່າງກາຍເພີ່ມຂຶ້ນກວ່າປົກກະຕິ ຄື: 40 ອົງສາ ຖືວ່າເປັນພາວະທີ່ຈະຕ້ອງປິ່ນປົວແບບຮີບດ່ວນ ເນື່ອງຈາກມີໂອກາດເສຍຊີວິດ 17 – 70%.

ອາການທີ່ສັງເກດໄດ້ ຄື: ຈະບໍ່ມີເຫື່ອອອກ, ຕົວຮ້ອນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ຮູ້ສຶກຢາກນ້ຳຢູ່ຕະຫຼອດ, ວິນຫົວ, ເຈັບຫົວ, ຫາຍໃຈໄວ, ຮາກ ເຊິ່ງຈະຕ່າງຈາກອາການເມົາແດດທຳມະດາທີ່ມີເຫື່ອອອກ. ຖ້າເກີດອາການດັ່ງກ່າວຈະຕ້ອງຢຸດພັກຜ່ອນ ແລະ ພາໄປໂຮງໝໍດ່ວນ.

ຖ້າບໍ່ຢາກຈະເປັນພະຍາດດັ່ງກ່າວໃຫ້ດື່ມນ້ຳ 1 – 2 ຈອກ ກ່ອນຈະອອກຈາກບ້ານໃນມື້ທີ່ມີອາກາດຮ້ອນ, ຖ້າຕ້ອງຢູ່ກັບສະພາບອາກາດທີ່ຮ້ອນກໍຄວນດື່ມນ້ຳໃຫ້ໄດ້ຊົ່ວໂມງລະ 1 ລິດ ເຖິງຈະບໍ່ຮູ້ສຶກຫິວນ້ຳກໍຕາມ ແລະ ເມື່ອເຮັດວຽກຢູ່ບ່ອນຮົ່ມກໍຄວນດື່ມນ້ຳ 6 – 8 ຈອກຕໍ່ມື້ເຊັ່ນກັນ, ໃສ່ເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ມີສີອ່ອນ, ບໍ່ໜາ, ນ້ຳໜັກເບົາ, ລະບາຍອາກາດຮ້ອນໄດ້ດີ ແລະ ຫຼີກລຽງການຢູ່ກາງແດດຫຼາຍເກີນໄປ. ສະພາບອາກາດຮ້ອນຫຼາຍໆ ກໍຄວນລະມັດລະວັງກ່ຽວກັບອາຫານການກິນຕ່າງໆໃຫ້ຖືກສຸຂະອະນາໄມ ແລະ ຮັກສາ ຄວາມສະອາດເປັນພິເສດ ເນື່ອງຈາກອາກາດຮ້ອນມັກຈະນຳພາເຊື້ອພະຍາດມາໄດ້ງ່າຍ ແລະ ເຊື້ອພະຍາດກໍຈະເລີນເຕີບໂຕໄວກວ່າປົກກະຕິ, ພະຍາດທີ່ເກີດຈາກອາກາດຮ້ອນບໍ່ມີແຕ່ເທົ່ານີ້ ຍັງມີອີກຫຼາຍຢ່າງ. ສະນັ້ນ, ຈຶ່ງຕ້ອງປ້ອງກັນໄວ້ກ່ອນແມ່ນດີທີ່ສຸດ.